Het effect van een kniebrace bij kruisbandletsel
Binnen de sportzorg wordt een kniebrace gebruikt voor de behandeling van knie-instabiliteit na kniebandletsel. Er zijn ook kniebraces op de markt die zich richten op het voorkomen (profylactische kniebrace) van kniebandletsel en zijn populair in contactsporten zoals rugby en American football. Een functionele kniebrace geeft meer stevigheid maar heeft als nadeel dat het minder comfortabel aanvoelt en is bedoeld voor sporters die reeds kniebandletsel hebben opgelopen.

Op maat gemaakte kniebrace
Een functionele sportbrace wordt doorgaans op advies van sportmedici voorgeschreven. Het is ook goed mogelijk dat de sportbrace op maat moet worden gemaakt. Dit is afhankelijk van de ernst van de blessure, type sport, sportniveau en de aanwezigheid van een beenlengteverschil. Over het algemeen geeft een op maat gemaakte kniebrace meer comfort, maar daar hangt dan ook direct een aardig prijskaartje aan.
Biedt een kniebrace voldoende bescherming?
Onderzoek toont aan dat een functionele kniebrace uitsluitend effectief blijkt te zijn bij lage belasting. Dit betekent dat het gebruik van een sportbrace tijdens het beoefenen van een sport met veel draaimomenten en tempowisselingen geen preventief effect heeft. Bovendien kan een sportbrace een vals gevoel geven van veiligheid waardoor overschatting op de loer licht.
Uit psychologisch oogpunt kan een kniebrace wel degelijk een bijdrage leveren aan sporters met bewegingsangst. Een sportbrace kan ze het gevoel geven dat ze tot meer in staat zijn, zonder dat er direct een verhoogde kans op herhaling van kniebandletsel ontstaat.
Belemmert een functionele kniebrace je sportprestaties?
Studies geven aan dat sporters met een functionele kniebrace het gevoel hebben dat een sportbrace een meerwaarde heeft met betrekking tot de stabiliteit van de knie en de sportprestaties. Deze subjectiviteit van de sporters is onderworpen aan een objectief onderzoek. De objectieve studies stelden de sporters in het ongelijk.
Er is aangetoond dat het dragen van een kniebrace nadelig is voor de sportprestaties aangezien de belemmering in bewegingsvrijheid een vertraging in de spierreactie veroorzaakt en met name bij de hamstrings. Bovendien zorgt het gewicht van de sportbrace voor snellere lokale vermoeidheid. Deze factoren worden door enkele studies zelfs gezien als risicofactoren en geeft een toenemende kans op blessures.
Revalideren met of zonder kniebrace?
Een kniebrace mag absoluut niet gezien worden als vervanging van een revalidatie. In bepaalde situaties kan een kniebrace goed fungeren als onderdeel binnen de revalidatie vanwege de eerder aangehaalde psychologische effecten. Spierversterkende oefeningen zijn onmisbaar voor een geslaagde knierevalidatie.
Er is onderzoek gedaan naar de effectiviteit van een kniebrace tijdens de revalidatie. Wetenschappers hebben geen verschil weten te ontdekken in de spiermassa en de bewegingsuitslag tussen de groep sporters met kniebrace en de groep zonder kniebrace. Op basis van de uitkomsten kun je beter kiezen voor een revalidatie zonder sportbrace. Dit is veel goedkoper en geeft hetzelfde resultaat.
Er zijn zelfs wetenschappers die de voorkeur geven aan het revalideren zonder brace. Een kniebrace zorgt namelijk voor een verminderde spieractiviteit van de hamstrings. En het zijn juist de kuitspieren en de hamstrings die de werking van de voorste kruisband ondersteunen en belangrijk zijn binnen het revalidatieproces. Daarentegen geven diezelfde wetenschappers aan dat het dragen van een brace de proprioceptie (registreren van gewrichtsbewegingen) van de knie verbetert. Zoals je merkt hebben beide vormen zowel voor- als nadelen.
Gewrichtsslijtage
Sporters met kniebandletsel hebben op latere leeftijd een verhoogde kans op gewrichtsslijtage. Of het gebruik van een kniebrace tijdens het sporten de mate van gewrichtsslijtage in de loop der jaren kan remmen is een interessante vraag waar nog geen specifiek onderzoek naar gedaan is. Daarentegen toont onderzoek wel aan dat bij reeds aanwezige slijtageklachten een kniebrace de pijn reduceert en de kniefunctie positief beïnvloedt.
Bronvermelding:
Hewett TE, Myer GD, Ford KR. Anterior cruciate ligament injuries: Part 1, mechanisms and risk factors. Am J Sports Med 2006;34(2):299-311.
Bahr R, Krosshaug T. Understanding the injury mechanisms: a key component of preventing injuries in sports. Br J Sports Med 2005;39(6):324-329.
Knapik JJ, Marshall SW, Lee RB, et al. Mouthguards in sport activities: history, physical properties and injury prevention effectiveness. Sports Med 2007;37(2):117-144.
Rishiraj N, Taunton JE, Lloyd-Smith R, et al.Agility, power, and speed performance measures of non-injured athletes while using a functional knee brace use (Pilot Study). Minerva Ortho E Trauma 2011;62(1):9-17.
Functional bracing after anterior cruciate ligament reconstruction: a prospective, randomized, multicenter study. Scand J Med Sci Sports. 2004 Oct;16(5):329-33.
Knee injuries account for the sports-related increased risk of knee osteoarthritis.Thelin N, Holmberg S, Thelin A. Scand J Med Sci Sports. 2006 Oct;16(5):329-33.
The potential role of prophylactic/functional knee bracing in preventing knee ligament injury.
Sports Med. 2009;39(11):937-60. doi: 10.2165/11317790-000000000-00000.
A systematic review of prophylactic braces in the prevention of knee ligament injuries in collegiate football players. J Athl Train. 2008 Jul-Aug;43(4):409-15.

