Gaan Artrose en Sporten samen?

Zorgt hardlopen voor artrose?

Hardlopen is een laagdrempelige sport. Eenmaal thuis, sta je binnen een mum van tijd met je hardloopschoenen buiten. Wellicht is dat de reden waarom hardlopen een van de meest populaire sporten is. Helaas komen er in deze tak van sport veel blessures voor. Hardlopen is zelfs een van de meest blessuregevoelige sporten. Tijdens het neerkomen op de benen komen er vele krachten vrij en wel tot driemaal het lichaamsgewicht. De spieren, pezen, botten en gewrichten moeten al deze krachten zien op te vangen. Met regelmaat komt het voor dat de hardloper hier niet tegen bestand is. Blessures liggen dan op de loer.

De gewrichten worden tijdens het sporten ook belast. Vooral het kniegewricht krijgt het nodige te verduren. Gelukkig hebben de knieën de beschikking over een meniscus. De meniscus is van veerkrachtig materiaal gemaakt en fungeert als schokdemper. Onder de meniscus zit een dun laagje kraakbeen. Wanneer de kwaliteit van het kraakbeen verslechtert, spreekt men van artrose (gewrichtsslijtage). Vooral mensen van middelbare leeftijd en ouderen hebben hinder van deze chronische kwaal.

Aangezien sporters veelvuldig de knieën belasten is er onderzocht of sporters een verhoogde kans hebben op artrose. Een regelmatig gebruikte auto gaat immers toch ook korter mee dan een auto die minder kilometers op de teller heeft? Het menselijke lichaam kunnen we niet vergelijken met een auto. Onderzoek wijst namelijk uit dat hardlopen geen verhoogde kans geeft op artrose. Sterker nog, de kwaliteit van het kraakbeen neemt door de druk en wrijving in het gewricht juist toe. Voor wandelen was dat al langer bekent.

Artrose door topsport

Wat geldt voor recreanten, gaat dat ook op voor professionele atleten? Recreatieve sporters sporten ongeveer twee tot driemaal in de week. Atleten die met sporten hun brood moeten verdienen doen dit bijna dagelijks. Bovendien sporten professionals op een hogere intensiteit dan recreanten/amateurs. De uitspraak ‘overdaad schaadt’ kent iedereen wel. Vele professionals kennen de uitspraak ook wel en zullen dit wellicht na hun sportcarrière aan den lijve ondervinden. Volgens de huidige inzichten zal de overdaad inderdaad schadelijk zijn voor de gewrichten en de kans op artrose doen laten toenemen.

Uiteraard zal de overdaad per sport moeten worden bekeken. Zwemmen zal weinig kwaad doen. Het zijn vooral contactsporten met veel draaimomenten zoals hockey en voetbal die voor slijtage kunnen zorgen. Ook in de top van het hardlopen komt artrose voor. Knieartrose komt echter bij professionele marathonlopers zelden voor. In vergelijking met recreatieve hardlopers zijn het vooral de heupen die gevoelig zijn voor artrose. De bewegelijkheid in de heupen is bij sporters een goede peiler voor het voorspellen van heupartrose. Een te kort aan bewegelijkheid kan op lange termijn nadelig zijn.

Artrose door eerdere blessures

In sporten zoals hockey en voetbal komen veel knieblessures voor. Iedereen heeft ooit wel eens een teamgenoot gehad met meniscusklachten of bijvoorbeeld een (af)gescheurde voorste kruisband. Vooral vrouwen zijn gevoelig voor de laatst genoemde blessure.

Een in het verleden opgelopen knieblessure geeft een verhoogde kans om op relatief jonge leeftijd artrose te ontwikkelen. Als voorbeeld nemen we recreatieve vrouwelijke voetballers. Bij veel vrouwen die na een voorste kruisbandletsel weer volop zijn gaan sporten, zijn twaalf jaar later sporen gevonden van artrose. Bij mannen duurt het proces iets langer, te weten 14 jaar. Je kunt je dus voorstellen dat er sporters zijn van begin dertig die met knieklachten kampen als gevolg van artrose. Een andere factor wat versnelt artrose kan opleveren is met overgewicht een sport uitoefenen met veel sprint- en draaimomenten.

Om de kans op knieklachten te minimaliseren is het aan te bevelen om uit preventief oogpunt aan kracht- en coördinatietraining te doen. Specifieke oefeningen hebben als doel om meer controle over de knie te krijgen. Bovendien kunnen de spieren de belasting beter aan waardoor er minder snel moeheid ontstaat. De meeste blessures ontstaan namelijk in de slotfase van wedstrijden.