massage en spierverkramping bij een fysiotherapeut

Triggerpoint therapie: behandeling & oorzaak van spierknopen

08 november 2016

Triggerpoints, ook wel het myofasciale pijnsyndroom genoemd, komt als gevolg van onder meer overbelasting regelmatig voor. De klachten worden gekenmerkt door lokale verkrampingen en uitstralende pijnen in een of meerdere spiervezels. In de volksmond worden deze microverkrampingen als spierknopen bestempeld die aanvoelen als een verharding en zeurende pijn in één of meerdere spieren.

Wat is de oorzaak van triggerpoints?

Een triggerpoint is een gespannen pijnpunt in een spier. Ze ontstaan door overactiviteit van de spieren als gevolg van langdurige statische belasting, repeterende handelingen, slechte werkhouding en/of een te snelle trainingsopbouw. Ook psychische factoren zoals stress en hormonale problemen kunnen een aanleiding zijn, evenals een bewegingsbeperking in het nabij gelegen gewricht. De overactiviteit in de spieren kan lokale spiervermoeidheid veroorzaken.

 

Het spierweefsel is ter hoogte van het triggerpoint in een verkrampte toestand geraakt en chemisch niet meer in staat om uit zichzelf te ontspannen. Door tijdens de behandeling op de 'spierknoop' druk uit te oefenen of met een naaldje aan te prikken wordt een reactie van de spier uitgelokt. De reactie noemt men een twitch response. Naar de oorzaak van triggerpoints is veel onderzoek gedaan. Er is veel over bekend, maar de exacte oorzaak is nog onduidelijk en moeizaam te onderbouwen.

 

Momenteel is er onder de wetenschappers de veronderstelling dat een overactieve triggerpoint het gevolg is van een verhoogde energiebehoefte dat veroorzaakt wordt door een flinke toename van de aanmaak en afgifte van de stof acetylcholine. Deze stof brengt elektrische impulsen in het zenuwsysteem over zodat een spier kan samentrekken. Door de verhoogde productie van acetylcholine ontstaat er een hyperactiviteit in de spiervezels en heeft de spier moeite om te ontspannen.

 

De overactiviteit zorgt er bovendien voor dat de bloedvaten samentrekken en vernauwen. Hierdoor ontstaat er een tekort aan zuurstof en voedingsstoffen in de spiervezels en krijgt de spier amper de mogelijkheid om op natuurlijke wijze te herstellen. Het gehele proces die tot de pijn en zeurende gevoel leidt begint vervolgens weer van voor af aan met de productie van de stof acetylcholine. Dit is ook de reden waarom een triggerpoint zonder behandeling in een vicieuze cirkel raakt en als een zichzelf onderhoudende klacht wordt beschouwd.

 

De behandeling met ischemische compressie en dry needling

Binnen de triggerpoint therapie zijn er diverse mogelijkheden om de myofasciale pijn weg te nemen. Dit is onder meer mogelijk met ischemische compressie. Ischemische compressie wordt vooral toegepast bij oppervlakkige spieren die dicht bij het bot zitten. Door enkele seconden statische druk op de 'spierknoop' uit te voeren inactiveer je de triggerpoint. Aanvankelijk geeft de aanhoudende druk een onaangenaam gevoel, maar na enkele seconden neemt de pijn meestal af. De druk op de triggerpoint mag niet te groot zijn aangezien het belangrijk is dat de spier zich ontspannen houdt.

 

Alhoewel er met ischemische compressie goede resultaten te behalen zijn, is de meeste effectieve vorm van triggerpointbehandeling 'dry needling'. Dit is een behandeltechniek met steriele dunne naalden die als functie hebben om de triggerpoint (spierknoop) aan te prikken met als doel de overactiviteit van de spiercellen te verminderen en uiteindelijk te elimineren. Tijdens het aanprikken kun je een schokje voelen. Het is een kortdurende samentrekking van de spiervezels en geeft een doffe krampsensatie. De spier verlaat hier de samengetrokken toestand en daarmee neemt de pijn af en de beweeglijkheid toe.

 

Dry needling is een vrijwel pijnloze behandeltechniek dat als onderdeel geldt binnen een behandelplan en is geen opzichzelfstaande therapie. Het is vooral belangrijk dat in stand houdende factoren worden bestreden. Zolang de oorzaak van de spierspanning niet achterhaald wordt, zal de daling van de spierspanning kortstondig zijn en de behandeling van triggerpoints slechts tijdelijk pijnvermindering geven. Het gericht behandelen van triggerpoints middels dry needling of ischemische druk is meestal een onderdeel binnen een totaalplan.

Het verschil met acupunctuur

Dry needling is niet te vergelijken met acupunctuur. Bij acupunctuur worden oppervlakkig meerdere naalden in het lichaam geplaatst, waar ze enige tijd blijven zitten. Zo beïnvloeden ze volgens de traditionele Chinese geneeswijze de energiebalans in het lichaam. Bij dry needling wordt één naald gebruikt. Met zijn lange naald heeft dry needling vooral zijn meerwaarde bij de diepgelegen spieren. 'Dry' wil zeggen dat er geen vloeistof in de spier wordt geïnjecteerd. In tegenstelling tot acupunctuur, waar men uitgaat van energiebanen, berust dry needling op fysiologische principes (gericht op stofwisseling).

De procedure

De therapeut zal door middel van een vraaggesprek en lichamelijk onderzoek de klachten inventariseren. Zo wordt bepaald of dry needling een oplossing biedt voor jouw klachten. Mocht er een indicatie voor zijn dan worden hierna de triggerpoints (spierknopen) behandeld. Met het naaldje wordt kortdurend bewogen en is amper voelbaar. Na het uitdoven van de twitch response wordt de naald direct weer verwijderd. Soms dient het enkele keren herhaald te worden om het juiste effect te krijgen.

 

Direct na de behandeling kan de spier enige tijd wat zwaarder en vermoeider aanvoelen. Dit is een normale reactie en duurt maximaal enkele dagen, maar dat verschilt per persoon. Als de verkramping in de spier eenmaal verdwenen is worden er oefeningen en advies meegegeven om de verbeterde situatie te behouden.

Bronvermelding:

 

BMJ Open 2013;3:e002825 doi:10.1136/bmjopen-2013-002825 The neurophysiological effects of dry needling in patients with upper trapezius myofascial trigger points: study protocol of a controlled clinical trial

 

Fernandez de Las Perias C, Galan Del Rio F, Alonso-Blanco C. Referred pain from muscle trigger points in the masticatory and neck-shoulder musculature in women with temperomandibular disorders. J Pain. 2010 Dec;11(12):1295-304

 

Effectiveness of Dry Needling for Upper-Quarter Myofascial Pain: A Systematic Review and Meta-analysis Kietrys DM, Palombaro KM, Azzaretto E, Hubler R, Schaller B, Schlussel JM, Tucker M.  

 

GERELATEERDE BERICHTEN