pijn aan de voorzijde van de knie bij de fysiotherapie

Behandeling, herstel, symptomen en oorzaak van het patellofemoraal pijnsyndroom

27 oktober 2016

Het patellofemoraal pijnsyndroom, ook wel retropatellaire chondropathie genoemd, is een aandoening waarbij de pijn aan de voorzijde van de knie gevoeld wordt. De populatie die dit pijnsyndroom heeft is zeer gevarieerd en kan bestaan uit sporters, beroepsbeoefenaars die veel op de knieën werken en ouderen met artrose (slijtageklachten) in de knie. Lees verder over de oorzaak, symptomen, herstel en behandeling.

Wat is de oorzaak van het patellofemoraal pijnsyndroom?

De Latijnse benaming verwijst naar het feit dat de knieschijf (patella) niet goed in de groeven van het bovenbeen (femur) 'spoort'. Zowel de groeven van het bovenbeen als de achterzijde van de knieschijf is met kraakbeen bekleed. Een slechte 'sporing' van de knieschijf veroorzaakt een drukverhoging tussen de knieschijf en het bovenbeen met als mogelijk gevolg dat kraakbeen wordt aangetast en er pijnklachten ontstaan.

 

Het patellofemoraal pijnsyndroom is een veel voorkomend probleem. Uit onderzoek blijkt dat deze aandoening bij 7% van de jongeren en jongvolwassenen voorkomt en bij 40% van de sporters. Meestal worden de klachten veroorzaakt door ketenproblematiek. Hiermee wordt bedoeld dat de samenwerking tussen de gewrichten (enkel-, knie-, en heupgewricht) ondermaats is.

 

Ook wordt in diverse studies ook een spierverkorting van de kuitspieren en/of bovenbeenspieren als risicofactor beschouwd. Daarnaast is een platvoet en onvoldoende spierkracht een risicofactor. Bij krachtgebrek is de kans aanwezig dat de knieschijf niet goed wordt aangestuurd waardoor de knieschijf eerder kan 'ontsporen'.

 

Het optreden van kneeing-in komt veelvuldig voor bij mensen met het patellofemoraal pijnsyndroom. Bij functionele bewegingen zoals hurken, squat of lunge ziet men dat de knieën naar binnen draaien of knikken. Hierdoor staan de knieën niet meer recht boven de voeten en neemt de druk tussen de knieschijf en bovenbeen toe.

 

Het kneeing-in fenomeen is vaak het gevolg van spierzwakte in de quadriceps (dijbeenspieren) en gluteus medius en minimus (bilspieren). Een in het verleden opgelopen ongeluk kan er ook aan ten grondslag liggen, maar meestal duidt het op overbelasting. Met name jongeren die in kort tijd veel zijn gegroeid zijn vatbaar voor het patellofemoraal pijnsyndroom.

Symptomen

De symptomen en tekenen bij mensen met patellofemoraal pijnsyndroom verschillen niet veel van elkaar. Meestal zijn de klachten zeurend van aard en aan de voorzijde van de knie gelokaliseerd. De pijn kan ook rondom of juist achter de knieschijf gevoeld worden. Soms ervaart men de pijnklachten juist meer aan de buitenzijde of de binnenzijde van de knieschijf. Overige symptomen zijn:

 

  • Slotklachten (het gevoel dat de knieschijf tijdens strekken of buigen niet goed meebeweegt)
  • Een krakend gevoel
  • Instabiliteit van de knie
  • Pijn bij het langdurig stilzitten met gebogen knieën
  • Pijn tijdens traplopen en hurken (bij gebogen knieën neemt de druk in het gewricht toe)

Behandeling en herstel

Aanvankelijk dien je aanpassingen te verrichten in de pijnprovocerende bewegingen en houdingen. Voor sporters is het belangrijk om de intensiteit fors te verlagen en wellicht tijdelijk een andere bewegingsactiviteit op te zoeken. Op een niet al te zware versnelling fietsen is voor het kraakbeen een goed en minder belastend alternatief. De lichte druk in het gewricht is goed voor het herstel en je voorkomt ermee dat je spierkracht en uithoudingsvermogen in hoog tempo afneemt.

 

Onderzoek toont aan dat met name oefentherapie een gunstige invloed heeft op het herstel. Een gecombineerde kracht- en coördinatietraining heeft de voorkeur, waarbij vooral de nadruk ligt op ketentraining. Bij deze trainingsvorm is het doel om de kuitspieren, bovenbeenspieren en de heupspieren te versterken en ze te leren om met elkaar samen te werken. Het is verstandig om dit onder leiding te doen van bijvoorbeeld een fysiotherapeut.

 

Om het natuurlijk herstelproces een kans te geven zal er de eerste anderhalve maand onbelast getraind worden. Hierbij kun je denken aan fietsen, rustige mobilisaties van je therapeut en je knieën strekken en buigen zonder extra weerstand van een gewicht. Na 6 weken mogen de belaste oefenvorm aan bod komen en vervolgens na ongeveer 3 maanden start de functionele training.

 

Ook zal er aandacht moeten uitgaan naar rekoefeningen voor de verkorte spieren. Daarnaast maken fysiotherapeuten gebruik van diverse tapetechnieken om daarmee de knieschijf beter te laten 'sporen'. Bovendien probeert een therapeut mogelijk functiestoornissen in de heup-, enkel-, en kniegewricht op te heffen. Aangezien kraakbeen over het algemeen vrij moeizaam en langzaam herstelt, is een herstelperiode van enkele maanden niet ongebruikelijk.

Bronvermelding:

 

Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2014 Oct;22(10):2264-74. doi: 10.1007/s00167-013-2759-6. Epub 2013 Nov 13. Patellofemoral pain syndrome. Petersen W1, Ellermann A, Gösele-Koppenburg A, Best R, Rembitzki IV, Brüggemann GP, Liebau C.

 

Curr Sports Med Rep. 2013 Nov-Dec;12(6):404-10. doi: 10.1249/JSR.0000000000000013. Anterior knee pain in the active and athletic adolescent. Gorman McNerney ML1, Arendt EA.

 

Br J Sports Med. 2014 Mar;48(6):417-24. doi: 10.1136/bjsports-2013-092437. Epub 2013 Dec 5. Patellar taping for patellofemoral pain: a systematic review and meta-analysis to evaluate clinical outcomes and biomechanical mechanisms. Barton C1, Balachandar V, Lack S, Morrissey D.

 

Br J Sports Med. 2014 Jul;48(14):1088. doi: 10.1136/bjsports-2013-093305. Epub 2014 Mar 31. Is hip strength a risk factor for patellofemoral pain? A systematic review and meta-analysis. Rathleff MS1, Rathleff CR2, Crossley KM3, Barton CJ4.

 

J Orthop Sports Phys Ther. 2014 Jun;44(6):391-B1. doi: 10.2519/jospt.2014.4127. Epub 2014 Apr 25. Effects of physical therapist-guided quadriceps-strengthening exercises for the treatment of patellofemoral pain syndrome: a systematic review. Kooiker L1, Van De Port IG, Weir A, Moen MH.

 

Curr Sports Med Rep. 2014 May-Jun;13(3):172-8. doi: 10.1249/JSR.0000000000000056. Update on rehabilitation of patellofemoral pain. Dutton RA1, Khadavi MJ, Fredericson M.

 

Clin Sports Med. 2014 Jul;33(3):403-12. doi: 10.1016/j.csm.2014.03.002. Epub 2014 Apr 18. Physical examination of the patellofemoral joint. Lester JD1, Watson JN2, Hutchinson MR2.

 

Clin Sports Med. 2014 Jul;33(3):437-59. doi: 10.1016/j.csm.2014.03.010. Epub 2014 May 24. Anterior knee pain in the athlete. Hiemstra LA1, Kerslake S2, Irving C3.

 

Phys Ther. 2014 Dec;94(12):1697-708. doi: 10.2522/ptj.20130310. Epub 2014 Jul 31. Effectiveness of exercise therapy in treatment of patients with patellofemoral pain syndrome: systematic review and meta-analysis. Clijsen R1, Fuchs J2, Taeymans J3..

 

GERELATEERDE BERICHTEN