sporter met pijn aan het onderbeen bij de fysiotherapie

Overbelasting van de spieren door sporten: wat is de oorzaak en hoe kun je het voorkomen?

10 augustus 2014

Fysieke overbelasting ontstaat doordat het lichaam zich onvoldoende aan de belasting heeft aangepast. Vrijwel iedereen is weleens over zijn fysieke grens gegaan en heeft de overbelasting aan den lijve ondervonden. Veel fysieke klachten zijn overbelastingsklachten als gevolg van onderbelasting en/of een te snelle trainingsopbouw. Meestal ligt er met sporten een piekbelasting aan ten grondslag of dat er tussen de sportmomenten te weinig hersteltijd zit. Niet alleen spieren, maar ook pezen, gewrichten en botten kunnen protesteren.

Overbelasting door een te snelle trainingsopbouw

Onder sporters speelt snelheid een belangrijke rol. Ze willen niet alleen snelle spieren maar ook snel resultaat. Helaas laat het bewegingsapparaat zich niet snel in een hoek drukken. Je kunt je benen hard vooruit schreeuwen, maar ze zullen net zo hard terug schreeuwen als gevolg van pijn. Pijn kun je negeren, maar de gevolgen vaak niet. Het is moeilijk om het bewegingsapparaat je wil op te leggen.

 

Het tempo waarin het lichaam zich aan de belasting aanpast is sinds de mensheid vrijwel ongewijzigd gebleven. Veel sporters kunnen hier moeilijk mee omgaan. In een samenleving die grotendeels is geënt op snelheid is het moeilijk te accepteren dat het lichaam op dat gebied moeilijk te beïnvloeden is.

 

Deze ongeduldige sporters eisen optimaal resultaat in zo min mogelijk tijd. Dit rijmt moeilijk met elkaar en is een uitstekende cocktail voor overbelastingsklachten door een te snelle trainingsopbouw. Ze zijn te veel gefixeerd op het doel en minder op het proces dat nodig is om stapsgewijs aan je conditie te werken. Bovendien zegt het uithoudingsvermogen weinig over de belastbaarheid van onder meer de spieren, pezen en botweefsel.

 

Zodra je de progressie teveel aan je uithoudingsvermogen (functie van het hart, longen en bloedvaten) gaat relateren ontstaat er een risico op overbelasting omdat de belastbaarheid van het bewegingsapparaat niet in hetzelfde tempo verbetert als je uithoudingsvermogen. 

Verzwakte spieren door bewegingsarmoede

Een te snelle trainingsopbouw is niet de enige risicofactor voor overbelastingsklachten. Ook onderbelasting als gevolg van bewegingsarmoede speelt mee in de ontstaanswijze van fysieke overbelasting. Door de automatisering heeft de gemiddelde Nederlander hedendaags meer 'zitvlees' gekregen en is er meer kans op bewegingsarmoede. Vroeger stonden we 'meer op de benen' waardoor veel mensen al een redelijke basisconditie hadden om direct te starten met sporten. Een persoon die jarenlang een zittend bestaan heeft en graag weer wilt gaan sporten doet er goed aan om niet te beginnen met sporten, maar juist met meer bewegen (wandelen, fietsen en rustig zwemmen).

 

Van een lichaam dat bijvoorbeeld al enige moeite heeft met enkele verdiepingen traplopen kun je niet verwachten dat de sprong van bewegingsarmoede naar sporten zonder gevolgen zal blijven. Tussen deze twee uitersten (onderbelasting en piekbelasting) zitten nog tal van niveaus om bijvoorbeeld de spieren en de pezen aan de belasting te laten wennen. Het lichaam heeft de wonderlijke eigenschap dat het zich langzaam aan de belasting aanpast, mits de belasting rustig wordt opgebouwd want anders ontstaat er juist overbelasting en blessures.

Ben je voor een dubbeltje geboren dan zal je met sporten nooit een kwartje worden

De kwaliteit van het lichamelijke materiaal kun je pas naar verloop van tijd beoordelen en meestal na ongeveer je dertigste levensjaar omdat de 'doorsnee' mens vanaf die tijd gaat degenereren (kwaliteitsverlies van weefsel). De kwaliteit van lichamelijke weefsels is grotendeels erfelijk bepaald. In de sport is dit niet altijd even eerlijk, want niet iedereen start met identieke genen aan de startlijn. Degene met veel sportgenen probeert dat natuurlijke voordeel uiteraard uit te buiten.

 

Indien je niet gezegend bent met gedegen genetisch sportmateriaal dan blijft er altijd nog de mogelijkheid over om met specifieke training deze achterstand enigszins in te lopen. Voor dezelfde prestatie zal je altijd harder moeten trainen dan iemand met meer sportgenen. Niet uitsluitend de sportprestaties, maar ook de aanleg voor sportblessures is op basis van DNA te voorspellen.

 

Vooral in de topsport wordt de belastbaarheid van onder meer de spieren flink op de proef gesteld. Grenzen worden opgezocht en vaak ook overschreden. Niet iedereen is in de wieg gelegd om topsport te bedrijven. Er zijn genoeg topsporters die noodgedwongen al vroegtijdig een punt achter hun topsportcarrière moeten zetten. Talent voor een bepaalde sport is een mooie gift van je ouders, maar om het talent volledig te benutten dient het lichaam ook mee te werken. Ben je benieuwd wat je voorland is? De fysieke gesteldheid van je ouders kan een goede indicatie zijn.

GERELATEERDE BERICHTEN