fysiotherapie en pijn onder het hielbeen met shockwave therapie

De behandeling, oorzaak en symptomen van een hielspoor

21 januari 2016

Een hielspoor is een doornvormige benige uitwas onder het hielbeen en wordt over het algemeen als een overbelastingsklacht beschouwd. Soms wordt een hielspoor als een fasciitis plantaris (peesplaatontsteking) aangemerkt. Deze verwarring ontstaat doordat de aan de onderzijde van de voet gelegen peesplaat zijn aanhechtingsplaats onder het hielbeen heeft. Het is niet ongewoon dat beide klachten gelijktijdig aanwezig zijn en uit onderzoek komt naar voren dat een peesplaatontsteking aanleiding kan geven tot het ontwikkelen van hielspoor. Lees verder voor de behandeling, symptomen en de oorzaak van deze aandoening.

Oorzaak en symptomen van een hielspoor

Ruim 70% van de mensen met een peesplaatontsteking heeft ook een hielspoor. Bij langdurige klachten aan de peesplaat is het mogelijk dat er verkalking en uiteindelijk verbening in de aanhechting op het hielbeen optreedt. Als daar sprake van is dan spreken we van een hielspoor. Een hielspoor komt bij veel volwassenen voor en hoeft niet noodzakelijkerwijs tot klachten te leiden. Zowel een peesplaatontsteking als een hielspoor zijn in de beginfase te herkennen aan stijfheid en pijn op de ochtend na een zware inspanning en klachten aan het begin van de belasting. Na enkele stappen raakt de pees beter doorbloed wat enige verlichting geeft. Andere symptomen zijn lokale drukpijn aan de onderzijde van het hielbeen en gevoeligheid bij het lopen op blote voeten.

 

In de volksmond wordt er vaak gesproken van een peesplaatontsteking, maar eigenlijk is dit een ongelukkige term. In werkelijkheid gaat het niet om een ontstekingsbeeld maar om een degeneratief proces. Dit houdt in dat de kwaliteit van het peesweefsel afneemt en daardoor kwetsbaar wordt. Het verlies aan kwaliteit wordt veroorzaakt doordat het peesweefsel is verzwakt. Een verzwakte pees blootstellen aan langdurige of intensieve inspanning is vragen om problemen. De kans op kleine beschadigingen (microrupturen) in het peesweefsel neemt hiermee toe en de pijn zal niet lang op zich laten wachten. Peesplaatontsteking en hielspoor zijn onder jongeren een zeldzaamheid.

Wat zijn de risicofactoren?

De peesplaat onder de voet fungeert onder meer als een soort van 'schokdemper'. Vooral tijdens het sporten zijn de trekkrachten op het peesblad vrij groot en komt het peesblad bij het afwikkelen van de voet onder grote spanning te staan. Logisch ook, als je bedenkt dat de voet door belasting meer ruimte in de schoen inneemt en daarmee de rekbaarheid en de belastbaarheid van het peesweefsel op de proef stelt. Er zijn een aantal risicofactoren die een rol spelen in de ontstaanswijze van een peesplaatontsteking en hielspoor. Onderstaand een uiteenzetting daarvan:

 

  • Overgewicht
  • Bewegingsbeperking van de rug en het heup- en enkelgewricht
  • Verkorte achillespees en kuitspier
  • Overpronatie (overmatig naar binnen zakken van de enkel en/of voet)
  • Standafwijkingen van de voet (holle voet of platvoet)
  • Verzwakte voet- en kuitspieren
  • Beenlengteverschil
  • Overbelasting door te lange of te intensieve inspanningen

 

Behandeling

Beide vormen van hielpijn zijn meestal 'self limiting'. Dit houdt in dat de klacht zonder enige behandeling op natuurlijk wijze herstelt. Dit kan soms vrij lang duren. Mocht je niet zo lang willen wachten dan zijn er enkele effectieve behandelmethoden voorhanden. Daarbij is het wel belangrijk dat er onderscheid wordt gemaakt tussen een hielspoor en een peesplaatontsteking. Een fysiotherapeut of podotherapeut zijn de aangewezen personen om bij voetklachten de juiste diagnose te stellen.

 

Soms worden er door artsen ook ontstekingsremmende medicatie voorgeschreven. Dit is maar zelden effectief omdat hiermee enkel de symptomen worden aangepakt en niet de oorzaak wordt bestreden. Een effectievere methode is door onder meer gebruik te maken van Shockwave Therapie. Shockwave Therapie werkt met sterke ultrasone geluidsgolven die de zachte weefsels binnendringen en vaak gebruikt worden voor de behandeling van chronische peesklachten. Daarnaast zal de behandeling zich richten op wat de aandoening uiteindelijk heeft veroorzaakt. Hierbij kun je denken aan het versterken van de pezen (verbetert de kwaliteit van de peesplaat) en spieren zowel in de voet als in het onderbeen of het bevorderen van de beweeglijkheid in de gewrichten.

 

Indien er sprake is van standafwijkingen van de voet of overpronatie dan kan een zooltje voor de nodige steun en verlichting zorgen. Echter, studies geven aan dat op de lange termijn aangepaste zooltjes bij mensen zonder duidelijke voetafwijkingen amper effect hebben, zelfs niet uit preventief oogpunt. Een zooltje heeft voor deze groep wel degelijk effect, maar dan alleen in de meest pijnlijke periode van de aandoening. Om het herstelproces een goede kans te geven is het bovendien belangrijk dat je de belasting op de voeten gaat verminderen en eventueel een alternatieve inspanning gaat zoeken. Mochten de klachten na ongeveer één jaar therapie nog aanhouden dan kun je een operatieve ingreep overwegen.

Bronvermelding:

 

Foot Ankle Int. 2010 Sep;31(9):790-6.
High-energy Extracorporeal Shock-Wave Therapy (ESWT) for the treatment of chronic plantar fasciitis.

 

Foot Ankle Surg. 2012 Mar;18(1):39-41. doi: 10.1016/j.fas.2011.03.003. Epub 2011 Apr 13.
Plantar fasciitis and the calcaneal spur: Fact or fiction?
Johal KS, Milner SA. University of Nottingham, UK.

 

J Am Podiatr Med Assoc. 2010 Mar-Apr;100(2):105-10.

Comparison of high-dose extracorporeal shockwave therapy and corticosteroid injection in the treatment of plantar fasciitis.

 

Department of Radiology 2010

Plantar fasciitis and calcaneal spur formation are associated with abductor digiti minimi atrophy on MRI of the foot.

 

One-year treatment follow-up of plantar fasciitis: radial shockwaves vs. conventional physiotherapy. 2013
Grecco MV, Brech GC, Greve JM.
Faculdade de Medicina da Universidade de São Paulo, Instituto de Ortopedia e Traumatologia (IOT/FMUSP), São Paulo/SPSP, Brazil.

 

BMC Musculoskelet Disord. 2007 Apr 19;8:36.
Effectiveness of calf muscle stretching for the short-term treatment of plantar heel pain: a randomised trial.

 

Arch Intern Med. 2006 Jun 26;166(12):1305-10.
Effectiveness of foot orthoses to treat plantar fasciitis: a randomized trial.

 

J Bone Joint Surg Am. 2003 May;85-A(5):872-7.
Risk factors for Plantar fasciitis: a matched case-control study.

 

J Anat. 2013 Dec;223(6):665-76. doi: 10.1111/joa.12111. Epub 2013 Sep 12.
Hielspoor Plantar fascia anatomy and its relationship with Achilles tendon and paratenon.
Stecco C, Corradin M, Macchi V, Morra A, Porzionato A, Biz C, De Caro R.

 

BMC Musculoskelet Disord. 2007 May 17;8:41.
Obesity and pronated foot type may increase the risk of chronic plantar heel pain: a matched case-control study.

 

GERELATEERDE BERICHTEN