Maken sportzolen hun beloftes waar?

Sportzolen werken corrigerend

Sportzolen zijn op verwijzing van de huisarts verkrijgbaar bij een podotherapeut. Indien je huisarts een afwijkende vorm van je voet constateert dan is de kans aannemelijk dat je een verwijzing meekrijgt voor podotherapie. Afhankelijk van de klachten, wellicht tevens in combinatie met fysiotherapie.

Een podotherapeutische sportzool heeft als doel om de stand van de voet en het lichaam te corrigeren om zodoende de klachten tijdens bewegen te reduceren of geheel weg te nemen. Veel voorkomende klachten bij sporters die een sportzool krijgen aangemeten zijn lokale eeltvorming en overbelastingsklachten van de enkel en/of onderbeen. Een andere reden waarom sporters graag overgaan op sportzolen is dat het comfortabel aanvoelt.

Werkt een sportzool preventief en klachten reducerend?

Sportzolen zijn populair onder sporters en met name in voetbal en hardlopen. Recent onderzoek heeft aangetoond dat sportzolen een korte termijn effect hebben op overbelastingsklachten zoals bijvoorbeeld bij fásciïtis plantaris (volksmond; hielspoor). Echter, routinematig gebruik van dergelijke sportzool heeft geen enkel positief effect op het voorkomen van overbelastingsverschijnselen en maken op den duur de spieren rondom de enkel en de voet lui. De afgenomen belastbaarheid van de spieren kunnen op langere termijn wederom tot overbelastingsklachten leiden.

Ook uit preventief oogpunt heeft het geen nut om sportzolen aan te meten. In het kort kunnen we stellen dat sportzolen bij reeds aanwezige overbelastingsklachten wel degelijk therapeutisch werken, maar dat het effect van de sportzool na enkele maanden is uitgewerkt. Indien je voeten verschillend zijn en/of je een beenlengteverschil hebt dan ontkom je vaak niet aan hulpmiddelen in of onder je schoen.‏

Sommige sportzolen hebben een schokabsorberende werking. Het doel van de schokabsorberende werking is om de druk op het onderbeen te laten afnemen, wat blessurepreventief zou moeten werken. Onderzoek heeft uitgewezen dat deze vorm van sportzolen de klachten niet doet laten afnemen alsmede het voorkomen daarvan. Sterker nog, het kan zelfs voor meer klachten zorgen. Door de schokdemping ondervinden de gewrichten juist meer pressie.

Kan een sportzool een enkelverzwikking voorkomen?

Een van de meest voorkomende blessures bij sporters is een inversietrauma (verzwikte enkel). Om herhaling van dergelijke blessures te voorkomen wil er wel eens een sportzool worden voorgeschreven om de voet en enkel extra steun te bieden. Onderzoek heeft uitgewezen dat steunzolen de controle over de enkel en de voet niet doet laten toenemen. Een verklaring hiervoor is dat de afstand tussen de ondergrond en de voet te groot is om adequaat op een standsverandering in de voet of enkel te kunnen reageren.

Op blote voeten kun je het contact met de ondergrond veel beter waarnemen, waardoor de voet en enkel sneller in staat is om op oneffenheden te anticiperen. Bij een sportschoen zal de sensorische informatie door de schoen en zool moeten komen, wat vertragend werkt. Therapeutische sportzolen kunnen hier geen verandering in teweegbrengen.

Om een enkelverzwikking en overbelastingsklachten tegen te gaan zal je waarschijnlijk meer moet doen dan alleen maar een sportzool aanschaffen. Het is aan te bevelen om in het kader van eventuele overbelasting je trainingsprogramma te herzien. Andere factoren die overbelastingsklachten in de hand werken zijn verouderd sportmateriaal, sportondergrond, te kort aan kracht in de spieren en een gebrekkige looptechniek.