Kunnen Sportzolen blessures voorkomen?

Als sporter wil je graag het beste voor jezelf. Je hebt een bepaald doel voor ogen en je probeert jezelf telkens weer te overtreffen. Een blessure kan voor de nodige frustraties zorgen. Uiteraard wil je dit voor zijn. Om lichamelijke klachten te voorkomen nemen vele sporters regelmatig hun toevlucht tot sportzolen. Is dit terecht? Werken steunzolen daadwerkelijk klachten reducerend?

Sportzolen werken corrigerend

Sportzolen zijn op verwijzing van de huisarts verkrijgbaar bij een podotherapeut. Indien je huisarts een afwijkende vorm van je voet constateert dan is de kans aannemelijk dat je een verwijzing meekrijgt voor podotherapie. Afhankelijk van de klachten, wellicht tevens in combinatie met fysiotherapie.

Podotherapeutische (sport)zolen hebben als doel om de stand van de voet en het lichaam te corrigeren om zodoende de klachten tijdens bewegen te reduceren of geheel weg te nemen. Veel voorkomende klachten bij sporters die een sportzool krijgen aangemeten zijn lokale eeltvorming en overbelastingsverschijnselen van de enkel en/of onderbeen. Een andere reden dat sporters graag overgaan op sportzolen is dat het comfortabel aanvoelt.

Werken sportzolen preventief en klachten reducerend?

Inlegzolen zijn populair onder sporters en met name bij hardlopers en voetballers. Recent onderzoek heeft aangetoond dat sportzolen een korte termijn effect hebben op overbelastingsklachten zoals bijvoorbeeld bij fásciïtis plantaris (volksmond; hielspoor). Echter, routinematig gebruik van dergelijke steunzolen heeft geen enkel positief effect op het voorkomen van overbelastingsverschijnselen.

Ook uit preventief oogpunt heeft het geen nut om sportzolen aan te meten. In het kort kunnen we stellen dat sportzolen bij reeds aanwezige overbelastingsklachten wel degelijk therapeutisch werken, maar dat het effect van de sportzool na enkele maanden is uitgewerkt. Indien je voeten verschillend zijn en/of je een beenlengteverschil hebt dan ontkom je vaak niet aan hulpmiddelen in of onder je schoen.‏

Sommige steunzolen hebben een schokabsorberende werking. Het doel van de schokabsorberende werking is om de druk op het onderbeen te laten afnemen, wat blessurepreventief zou moeten werken. Onderzoek heeft uitgewezen dat deze vorm van sportzolen de klachten niet doet laten afnemen alsmede het voorkomen daarvan. Sterker nog, het zorgt zelfs voor meer klachten. Gewrichten ondervinden namelijk door de schokdemping juist meer pressie.

Kan een sportzool een enkelverzwikking voorkomen?

Een van de meest voorkomende blessures bij sporters is een inversietrauma (enkelverzwikking). Om herhaling van dergelijke blessures te voorkomen wil er weleens een sportzool worden voorgeschreven om de voet en enkel extra steun te geven. Onderzoek heeft uitgewezen dat steunzolen de controle over de enkel en de voet niet doet laten toenemen. Een verklaring hiervoor is dat de afstand tussen de ondergrond en de voet te groot is om adequaat op een standsverandering in de voet of enkel te kunnen reageren.

Op blote voeten kun je het contact met de ondergrond veel beter waarnemen, waardoor de voet en enkel sneller in staat is om op oneffenheden te anticiperen. Bij een sportschoen zal de sensorische informatie door de schoen en zool moeten komen, wat vertragend werkt. Een therapeutische sportzool kan hier geen verandering in teweegbrengen.

Om een enkelverzwikking en overbelastingsklachten tegen te gaan zal  je waarschijnlijk meer moet doen dan alleen maar een sportzool aanschaffen. Het is aan te bevelen om in het kader van eventuele overbelasting je trainingsprogramma te herzien. Andere factoren die overbelastingsklachten in de hand werken zijn verouderd sportmateriaal, sportondergrond, te kort aan kracht in de spieren en een gebrekkige looptechniek.