Wat te doen bij een Spierscheuring?

 

In het bewegingsapparaat valt er zonder spieren niets te bewegen. Door hun positie tussen de botdelen kan een spier onder sturing van het zenuwstelsel een beweging maken. Het is een mechanisme dat ons onder meer helpt om een sportprestatie neer te zetten, maar soms zijn de krachten op de spier dermate hoog dat een spierscheur op de loer licht.

 

Waarom de ene sporter vatbaarder voor een spierblessure is dan een andere sporter kan vele redenen hebben waaronder coördinatief vermogen van de spieren, DNA, verleden met spierblessures of domweg pech.

De gradaties van een spierscheuring

Wanneer je een eerstegraads spierscheuring oploopt zal minder dan 5% van de spiervezels beschadigd zijn. Je voelt tijdens explosieve en maximale belasting een stekende en scherpe pijn in de spier, maar je kunt nog wel rustig lopen en fietsen zonder klachten te ervaren. Daarentegen zal bij een tweedegraads spierscheur lichte belasting al pijn geven. Het oprekken van spieren zal tevens klachten geven en de kracht in de spier zal afgenomen zijn.

 

Een derdegraads spierscheuring geeft een felle pijn waarbij een knappend geluid waarneembaar is. De pijn zal snel wegtrekken, simpelweg omdat de verbinding verbroken is waardoor de pijn amper te voelen is. Een grote bloeduitstorting en een flinke zwelling zullen niet lang op zich laten wachten en bij het aanspannen van de spier zal de spier eenzijdig opbollen. Een derdegraads spierscheur dient aanvankelijk operatief worden behandeld. Bij een eerste- en tweedegraads spierscheur volstaat het volgen van een revalidatieprogramma bij een fysiotherapeut en is een bezoek aan het ziekenhuis meestal niet nodig.

Revalidatie na een spierscheur

Direct na de spierscheuring is het aan te raden om de RICE-regel toe te passen. De eerste 3 dagen zal de getroffen spier moeten rusten (Rest) en omhoog (Elevation) worden gehouden om de zwelling lokaal te verminderen. Om de pijn te doen verminderen zou je kunnen ijzen (niet langer dan 15 min. per keer). Het nadeel van ijzen (Ice) is dat de bloedtoevoer vermindert en aangezien je bloed nodig hebt voor genezing kan het ijzen het genezingsproces vertragen. Wanneer de pijnen van de zwelling en de weefselschade goed te verdragen zijn mag je het ijzen buitenwegen laten. Compressieverband kan de spier de nodige rust geven (Compression). Vanaf de vierde dag mag de spier rustig worden aangespannen zonder dat er een beweging plaatsvindt. Het bewegen met spierkracht mag pas vanaf de eerste week. Er kan dan begonnen worden met fietsen en andere lichte oefeningen.

 

Vanaf de vierde week mag er weer rustig worden begonnen met hardlopen en mag de spier wat meer belast worden dan de weken daarvoor. In de eerste week mag er nog niet gemasseerd worden. Na tien dagen is de spier voldoende hersteld om een massage te kunnen ontvangen. De revalidatieperiode na een eerste- of tweedegraads spierscheuring duurt minimaal zes weken. Na zes weken is er een fysiologisch herstel opgetreden. Dit betekent dat de rekbaarheid van de genezen spierweefsels voor de volle 100% hersteld is. Verwar de rekbaarheid niet met spierkracht.

 

Vanaf de zesde week zal een sporter langzaam weer zijn sport mogen oppakken om de spieren te laten wennen aan de belasting. Ook zullen er sportspecifieke oefeningen uitgevoerd moeten worden ter voorbereiding op de wedstrijden. Wanneer uit testen blijkt dat de spier het wedstrijdniveau weer zou aankunnen dan wordt er besloten om het aantal wedstrijdminuten rustig op te bouwen. Het is mogelijk dat de revalidatie van amateursporters verschilt van een professionele sporter. Professionals zijn vaak dermate goed getraind dat ze soms al na drie weken op wedstrijdniveau alweer verder aan hun herstel kunnen werken.

 

Herstel van een spierscheur is misleidend

Het uiteindelijke doel is om een sporter weer pijnvrij aan zijn sport te laten deelnemen, maar het komt voor dat een sporter na verloop van tijd wederom klachten krijgt aan diezelfde spier. Het herstel van een spier is eigenlijk misleidend omdat een spier na een spierscheuring nooit meer in dezelfde vorm zal herstellen. Door littekenweefsel neemt het aantal spiervezels in het getroffen gebied af met als gevolg dat de spier niet meer de krachten zal bezitten als weleer en daardoor kwetsbaar zal blijven.

 

Is een spierscheuring te voorkomen?

Er is een verschil tussen wat een sporter graag zou ‘willen’ en wat de spieren daadwerkelijk aankunnen. Soms verlangt een sporter dermate veel van het lichaam dat de spieren niet kunnen uitvoeren wat in de 'grijze bovenkamer' wordt gepland. De kans op een spierscheur kun je als sporter niet geheel wegnemen. Overigens kun je de kans op een spierscheuring verminderen door specifieke coördinatieve oefeningen uit te voeren. Dergelijke oefeningen verbeteren de aansturing van de spieren waardoor de controle over de spieren toeneemt. Zoals eerder aangegeven hebben andere factoren er tevens invloed op.

 

Ook rekoefeningen worden geregeld gedaan om spierblessures te voorkomen. Onderzoek heeft  aangetoond dat het rekken van spieren geen invloed heeft op het voorkomen van blessures. Het bevordert daarentegen wel de sportprestatie. Ook het volgen van een warming-up zal de kans op blessures niet verkleinen.

Vrouwen zijn over het algemeen blessuregevoeliger dan mannen, vooral op het moment dat vrouwen de menopauze tegemoet gaan. De concentratie oestrogeen en overige vrouwelijke hormonen neemt af. Deze afname van hormonen heeft voor de sportende vrouw enkele negatieve gevolgen. De kans op een spierblessures neemt toe en het herstelproces na een spierscheur zal vertraging oplopen.

A systematic review into the efficacy of static stretching as part of a warm-up for the prevention of exercise-related injury
Res Sports Med 2008;16(3):213-31.
Small K, Mc Naughton L, Matthews M.

The influence of estrogen on skeletal muscle: sex matters.
Sports Med. 2010;40(1):41-58. doi: 10.2165/11319760-000000000-00000
Enns DL, Tiideus PM

Muscle injuries and repair: Current trends in research
The Journal of Bone and Joint Surgery (American) 84:822-832 (2002)
Johnny Huard, Yong Li