
Kun je Spierpijn voorkomen?
Spierpijn is een sensatie die optreedt nadat de spieren een inspanning hebben moeten leveren dat zwaarder is dan wat de spier gebruikelijk gewend is. De symptomen die optreden zijn stijfheid, krachtsverlies en een onaangenaam gevoel in de spieren. Bovendien zorgt de zwelling die tijdens herstel optreedt dat er meer druk op de zenuwen komen waardoor je minder controle over het betreffende lichaamsdeel zal hebben.
Vormen van spierpijn
Er zijn drie vormen van spierpijn, te weten; pijn tjidens een inspanning, acute pijn door spierkrampen en spierpijn die geleidelijk de dag na het sporten komt opzetten. Iedere vorm van spierpijn heeft zo zijn eigen oorzaak en kenmerken. De eerste vorm van pijn kan door overbelasting komen met als gevolg dat er een blessure is ontstaan. De tweede vorm van spierpijn wordt veroorzaakt door een tekort aan vocht of magnesium in het lichaam. Door overmatig zweten in een warme omgeving kan het lichaam een teveel aan magnesium kwijtraken. De laatste vorm van spierpijn komt na ongeveer 12 uur tot uiting en kan enkele dagen aanhouden. Na plus minus 48 uur is de spierpijn doorgaans het hevigst. Deze vorm van spierpijn zal hier verder besproken worden.
Oorzaak van spierpijn
Door intensieve lichamelijke inspanning ontstaat er een ophoping van melkzuur in de spieren. Lange tijd is er aangenomen dat een ophoping van deze afvalstof de oorzaak zou zijn van spierpijn. Er zijn momenteel een tweetal nieuwe theorieën in omloop. Over de oorzaak van spierpijn zitten de onderzoekers nog niet geheel op dezelfde lijn. De eerste theorie gaat er van uit dat de beschadiging in de interne verbindingen binnen een spier de oorzaak is van spierpijn. Deze beschadigingen zorgen er voor dat een spier kan groeien en vervolgens sterker kan worden waardoor de kans op herhaling van spierpijn kleiner wordt. Andere onderzoekers zijn van mening dat de spierpijn niet veroorzaakt wordt door beschadigingen in het spierweefsel, maar dat juist het herstel van die beschadiging voor de pijn zorgt.
Welke oefeningen zorgen voor spierpijn?
Ooit wel eens een bergwandeling gemaakt? Wellicht is het je opgevallen dat je bij het omhoog lopen geen spierpijn hebt ervaren maar wel de dag nadat je de berg afwaarts bent gegaan. Bepaalde sporten en bewegingen zijn namelijk gevoelig voor spierpijn. Het zijn voornamelijk excentrische contracties die voor spierpijn kunnen zorgen. Excentrische contracties zijn bewegingen waarbij de spier tijdens het aanspannen in lengte toeneemt. Een voorbeeld van een dergelijke beweging is het opdrukken. Wanneer je tijdens het opdrukken langzaam met de neus richting de grond gaat wordt je borstspier verlengd. Voetballers hebben vaak aan het begin van het seizoen spierpijn aan de hamstrings (achterdijbeenspier). Een tegenhanger van een excentrische bewegen is concentrisch oefenen. Hierbij wordt de spier tijdens het aanspannen verkort. Denk aan het trainen van de biceps (bovenarmspier) waarbij de pols richting de schouder beweegt.
Preventie en behandeling van spierpijn
Spierpijn heeft niet louter negatieve kanten. Spierpijn heeft ook een preventieve werking. Zoals eerder werd aangestipt zijn de gevolgen van spierpijn o.a. dat de kracht in de spier afneemt, alsmede de bewegelijkheid. Deze symptomen van spierpijn maakt je als sporter tijdelijk minder actief en behoed je voor verdere schade aan de spiervezels. Dit komt ten goede aan het herstelproces. Voor een sporter is rust net zo belangrijk als inspanning.
Regelmatig doen sporters aan een warming-up en cooling-down. De warming-up wordt doorgaans gedaan om de kans op blessures te laten afnemen en een cooling-down om de afvalstoffen in de spier te verdrijven. Recent onderzoek heeft uitgewezen dat een cooling-down er niet voor kan zorgen dat de mate van spierpijn zal afnemen of dat je sneller zult herstellen daarvan. In de dagen dat de spierpijn aanwezig is kan lichte duurtraining kortdurend de pijn in de spieren laten afnemen, maar niet wegnemen.
Daarentegen werkt een massage enigszins pijnreducerend, al is dat effect voor een merendeel van de sporters te verwaarlozen. Massage werkt alleen om de pijn te laten afnemen en heeft geen invloed op de spierfunctie. Direct na het sporten geeft het beste effect. Cryotherapie, Wisselbaden, rekoefeningen, homeopathie en ultrageluid hebben geen enkel effect op het versnelt herstellen van spierpijn, alsmede de spierfunctie. Let wel op dat je de spier in tijde van spierpijn niet wederom flink gaat oprekken. Je zal hiermee het herstel van spierweefsel vertragen. Een eiwittenshake zorgt voor een sneller herstel van de spier, maar kan de de periode van spierpijn niet verkorten.
Conclusie
Concluderend kunnen we stellen dat spierpijn moeilijk te behandelen is en we spierpijn gewoon moeten laten ‘uitzieken’. Het is uit preventief oogpunt wel aan te raden om de spier in de dagen van spierpijn niet nogmaals zwaar te belasten. De gevolgen en symptomen van spierpijn zorgen er voor dat de controle over de spier afneemt waardoor de kans op blessures vergroot wordt.
Aanleren van een actieve leefstijl
Tips om je stofwisseling te versnellen
Hoe werkt het stofwisselingssysteem?
De zin en onzin van rekoefeningen
Help, ik heb spierpijn! Wat kan ik er aan doen?
Vrouwen bewegen anders dan mannen
Bronvermelding:
J Sports Med Phys Fitness. 2002 Dec;42(4):458-65
Exercise-induced muscle pain, soreness, and cramps. Department of Exercise Science, University of Massachusetts, Amherst.
Effects of massage on delayed-onset muscle soreness, swelling, and recovery of muscle function 2009.
School of Rehabilitation Sciences, University of British Columbia, Vancouver, Canada.
The effect of passive stretching on delayed onset muscle soreness, and effects following eccentric exercise 2010.
University of Florida, Gainesville, FL 32610-0165, USA. EDanneck@hp.ufl.edu
The role of passive muscle stiffness in symptoms of exercise-induced muscle damage.
Dept. of Rheumatology, Copenhagen County Hospital Herlev, University of Copenhagen, Denmark.
Delayed onset muscle soreness : treatment strategies and performance factors.
School of Sport, Health and Physical Education Sciences, University of Wales, Bangor, Gwynedd, United Kingdom.
Warm-up reduces delayed onset muscle soreness but cool-down does not: a randomised controlled trial.
School of Community Health and Sports Studies, Auckland University of Technology, Auckland, New Zealand.
Stretching to prevent or reduce muscle soreness after exercise.
The University of Sydney, Australia.
Effects of massage on delayed-onset muscle soreness
University of Sydney, School of Physiotherapy, PO Box 170, Lidcombe, NSW, Australia, 1825. R.Herbert@fhs.usyd.edu.au
