Hoe behoud je de Motivatie?

U kent het wel. Ieder jaar worden er rond de jaarwisseling enkele voornemens doorgesproken. Vaak hebben de voornemens betrekking op meer meer sporten. Begin van het jaar puilen de sportscholen uit en kunt u in het zwembad gaan filezwemmen. Na ongeveer drie maanden neemt de motivatie af en is er niets meer van hun voornemens over en zijn ze terugvallen in hun oude gewoontes. Maar hoe kan dat nou toch?

Het probleem is vaak dat mensen het moeilijk vinden om een sport voor langere tijd vol te houden. Ze hebben er geen gewoonte van weten te maken. Zolang een sport geen vast onderdeel van je leven is geworden zal het meer energie kosten om jezelf tot bewegen te manen en de motivatie bij elkaar te sprokkelen. Indien je het sporten voor een langere periode weet vol te houden dan zal er een gedragsverandering plaatsvinden waardoor sport net zo gewoon wordt als het daags tandenpoetsen. Een stukje theorie onderschrijft dit:

Motivatie Fase 1, precontemplatie

In de eerste fase is verandering van gedrag meestal niet aan de orde, het wordt niet overwogen. Deze fase wordt doorgaans gekenmerkt als 'het niet van plan zijn het huidige gedrag te veranderen in de komende zes maanden'. In deze fase zijn mensen zich vaak niet bewust van hun risicogedrag; ze weten niet dat bepaald gedrag risicogedrag (bijvoorbeeld te kort aan beweging) is, of ze weten niet dat ze dat gedrag zelf vertonen.

Motivatie Fase 2, contemplatie en voorbereiding

In deze fase wordt verandering binnen de komende zes maanden wel overwogen, maar worden nog geen plannen gemaakt om al op korte termijn te veranderen. Als er al wel concrete plannen zijn om het gedrag te veranderen dan begint de voorbereidingsfase. Men overweegt om de plannen binnen 30 dagen ten uitvoering te brengen. Bijvoorbeeld, mensen die willen gaan hardlopen gaan dan opzoek naar sportkleding en hardloopschoenen en gaan zich wellicht in de looptechniek verdiepen.

In de contemplatie- en de voorbereidingsfase is men al wat meer bewust van het risicogedrag (bijvoorbeeld lange tijd inactief met als gevolg overgewicht) en is men meestal ook overtuigd van de voordelen van gedragsverandering. Het probleem in deze fase is nog wel dat men vaak nog niet weet hoe te veranderen. In deze fase is de 'wil' c.q motivatie wel aanwezig. Omgevingscondities, sociale invloeden of een gebrek aan vaardigheden (men heeft een hardloopblessure opgelopen door een slechte looptechniek met als gevolg dat de motivatie is afgenomen om het weer op te pakken) kunnen de gedragsverandering in de weg staan.

Motivatie Fase 3, actie en gedragsbehoud

Individuen in de actiefase hebben niet langer dan een half jaar geleden het (risico)gedrag veranderd. Zij zien niet alleen de noodzaak om te veranderen, maar ook de mogelijkheden, en zijn bijvoorbeeld in het laatste halfjaar al meer gaan sporten. Mensen die in het behoudstadium zitten hebben hun gedrag langer dan zes maanden weten te behouden, waarbij nu een gedragsverandering is opgetreden. Je kunt dus stellen dat het ongeveer een half jaar duurt voordat er een gedragsverandering plaatsvindt. Men heeft de motivatie weten te behouden. Dit betekent niet dat gedragsverandering een lineaire route door de verschillende fasen is.

Terugval van latere fasen naar eerdere fasen is mogelijk, en om tot een blijvende verandering van gedrag te komen zijn vaak meerdere periodes van contemplatie, voorbereiding en actie nodig. Nog enkele praktische motivatie tips: maak van het bewegen een soort van levensstijl, zoek een sportmaatje, maak van sport een vast onderdeel van de week en probeer op vaste dagen en tijden te bewegen.