Bloedarmoede bij Duursporters

Je bent aan het sporten en je merkt dat je hoofdpijn en duizelingen krijgt. Dit kan vele reden hebben maar wellicht lijd je aan anemie (bloedarmoede). Met name duursporters die zware inspanningen van zichzelf vragen zijn hier gevoelig voor. Een te kort aan ijzer kan voor bloedarmoede zorgen.

Preventie tegen bloedarmoede

De samenstelling van bloed bestaat uit witte en rode bloedcellen, bloedplaatjes en plasma (vocht).
In het plasma bevinden zich onder meer mineralen, hormonen en voedings- en afvalstoffen, die door het lichaam naar de juiste bestemming getransporteerd worden. De rode bloedcellen zijn belangrijk voor vervoer van o.a. zuurstof naar de organen en spieren. Alle lichaamscellen zijn voor hun bestaan afhankelijk van zuurstof. IJzer kennen we o.a. in de vorm van hemoglobine. Hemoglobine, dat zich in de rode bloedlichamen bevindt, is een stof die zuurstof aan zich bindt en zorg draagt voor het transport van zuurstof naar de doorbloede structuren in het lichaam. Een te kort aan ijzer kan voor bloedarmoede zorgen.

Bloedarmoede door ijzertekort

Een tekort aan ijzer komt bij duursporters geregeld voor. Dit komt niet door een afname van het ijzergehalte, maar door een toename van het plasmavolume (vocht) in het bloed. Het absolute ijzergehalte is in dit geval niet verlaagd. In feite mag je niet nu niet spreken over een ijzertekort. Deze vorm van relatief ijzertekort wordt aangeduid met de term ‘sportersanemie’. Bij een groot aantal atleten is er echter ook een absoluut tekort aan ijzer gevonden. De belangrijkste reden is doorgaans een te geringe opname van ijzer via de voeding. Tevens verliest het lichaam hoeveelheden ijzer via transpiratievocht. Tengevolge van zware duurinspanningen kunnen kleine bloedingen in het maagdarm stelsel en de urinewegen ontstaan waardoor er ook via de urine en darmen bloedverlies optreedt.

De levensduur van rode bloedcellen van professionele atleten is korter dan die van de algemene populatie. Een studie heeft uitgewezen dat de levensduur van rode bloedcellen van professionele atleten op zeeniveau 74 dagen bedraagt tegenover 114 dagen van een ongetraind persoon. Zware lichamelijke inspanning zorgt voor destructie van de rode bloedcellen. Ook het hardlopen draagt daaraan bij. De zogenaamde ‘traumatic movement’, ofwel het landen op de voet, zou er voor zorgen dat de rode bloedcellen een klap te verwerken krijgen waardoor ze minder lang meegaan.

IJzertekort bij duursporters

Dat ijzertekort niet alleen bij topatleten voorkomt blijkt wel uit onderzoek. Wetenschappelijke studies vonden bij 80% van de vrouwelijke- en bij 30% van de mannelijke duursporters een tekort aan ijzer in het lichaam. Bloedarmoede wordt het best behandeld door preventief het ontstaan van een tekort aan te pakken door middel van uitgebalanceerde voeding of met ijzersupplementen. Zelfmedicatie brengt het risico met zich mee van intolerantie, overdosering en interactie met de opname van andere essentiële voedingsstoffen.